01 Październik 2020 00:07:15
Nawigacja
· Strona główna
· Artykuły
· Galeria zdjęć
· Forum
· Linki
· Newsy
· Kontakt
Ostatnie artykuły
· Rydno - prof. Romual...
· O Rydnie, Kamiennej ...
· RYDNO Stefana Krukow...
· KRWICA, czyli wizyta...
· Obiekty mieszkalne k...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Radom - grodzisko Pi...
· Kowala - grodzisko
· Pełczyska - grodzisko
· Czarnocin - kopiec
· Bronocice - pomnik "...
Najciekawsze tematy
· Strzelno - "diabe... [2]
· Jaskinia Nietoper... [2]
· Radom - grodzisko... [0]
· Kowala - grodzisko [0]
· Pełczyska - grodz... [0]
Nasi przyjaciele, partnerzy...

Rezerwat Rydno, piknik archeologiczny

Muzeum i Rezerwat Krzemionki

ARCHEOLABRYS
ARCHEOLABRYS

księgarnia archeologiczna SEFER

Oddział Międzyszkolny PTTK w Starachowicach

PTTK Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze

Muzeum Przyrody i Techniki - Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach

Najlepsze Blogi

Jerzy Lejawa - Rezerwat Archeologiczny "Rydno"
Niektóre problemy ochrony zabytków na terenie rezerwatu "Rydno".

Na zakończenie garść uwag o ochronie tego rezerwatu. Dotąd była ona ograniczona do badań ratowniczych, prób oznaczenia terenu objętego ochroną i miejsc dostępnych do poboru piasku. Przez pewien okres nadzorowali go dwaj strażnicy, zaangażowani przez Krukowskiego opłacani z budżetu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach. Zaniechanie tego dozoru, błędy administracji terenowej, bojkot zakazu poboru piasku przez właścicieli tego obszaru zaowocował zniszczeniem niektórych fragmentów rezerwatu. Popularyzację wyników badań na tym terenie utrudnia specyfika badanych obiektów: brak efektownych znalezisk, widocznych dla laika konstrukcji. Dodajmy do tego jednostronność źródeł (wyroby z krzemienia), hermetyczną terminologię i metody badawcze (analizy statystyczne) oraz brak na miejscu specjalistów mogących wyjaśnić znaczenie zachowanych tu zabytków. Obawiano się też różnych kolekcjonerów itp. "poszukiwaczy skarbów". Aby uprzedzić ewentualne nieporozumienia, informuję, że znajduje się tu na ogół wyroby krzemienne, czasem skorupy, bardzo rzadko całe lub większe fragmenty naczyń glinianych, a już wyjątkowo wyroby metalowe z reguły przeżarte korozją. Wartość tych zabytków polega na informacjach, których nam dostarczają. Obecność i częstość występowania poszczególnych rodzajów narzędzi krzemiennych, a nawet odpadów bądź półsurowca do produkcji tychże, ich wzajemne położenie, to dziś często jedyne źródło wiedzy o ludziach tamtych czasów. Bezcenne są także pozostałości jam, ziemianek, szałasów, kopalń hematytu. Jeżeli zacznie się dzikie zbieranie zabytkowych krzemieni jako pamiątek, które z czasem się znudzą lub zostaną przy zmianie koncepcji wystroju mieszkania wyrzucone itd., nastąpi nieodwracalne zniekształcenie i zniszczenie informacji zawartych w tych zabytkach. Pamiętajmy! tu nic nie może zastąpić specjalistycznych badań terenowych. Podczas tych prac, wszelkie informacje są rejestrowane w postaci dokumentacji badawczej: planów, sprawozdań, inwentarzy itd., zabytki ruchome zostają opisane i otrzymują metryczki informujące o pochodzeniu znaleziska w obrębie badanego obiektu. Dopiero wtedy, po spełnieniu tych wymogów, można mówić o uratowaniu obiektu zabytkowego dla innych badaczy. Niestety na tego typu prace notorycznie brak pieniędzy. Dlatego staramy się hamować przy pomocy zakazów tempo zniszczeń. Staramy się również wpłynąć na wprowadzenie takich form gospodarowania, które umożliwiłyby uratowanie choć części obecnych tu zabytków lub przynajmniej umożliwiłyby ich zbadanie zanim ulegną zagładzie.

Nawet obecna trudna sytuacja gospodarcza tego regionu nie zwalnia nas od odpowiedzialności za losy rezerwatu, bez przesady, unikalnego w skali europejskiej. W grę wchodzi tu przede wszystkim powstrzymanie dalszego poboru piasku i traktowania młodników sosnowych jako składowiska śmieci. Z wyjątkiem okolicy kopalni hematytu, gdzie nasilają się pozostałości osadnictwa pradziejowego, na pozostałym obszarze dążymy do pogodzenia naszych interesów z interesami właścicieli. Zależy nam na powstrzymaniu się od prac ziemnych, a jeśli są one niezbędne na prewencyjnym przebadaniu zagrożonego terenu, zachowaniu krajobrazu ukształtowanego podczas zlodowaceń. W przypadku terenów zdewastowanych skłonni jesteśmy pozostawić wolą rękę użytkownikom o ile dalsze formy użytkowania nie będą zagrażać sąsiednim nie zniszczonym obszarom i nie wywołają niekorzystnych zmian w krajobrazie rezerwat. Tereny użytkowane rolniczo mogą być wykorzystywane tak jak to było do tej pory, wskazane jest jednak zaniechanie głębokiej orki.

Zresztą uwagi te nie są w stanie wyczerpać całości problemu. Co do archeologów, możemy w miarę posiadanych środków badać i udostępnić społeczeństwu wyniki badań tych partii rezerwatu gdzie zostały one już opracowane. Przedstawiony wyżej pobieżny i skrótowy zarys dziejów osadnictwa na tym obszarze, który został w tak niewielkim zakresie przebadany miał na celu czytającym te słowa pokazać jak ogromna ilość zabytków zawierających liczne informacje jest ukryta pod powierzchnią tej ziemi. Zabytki te, gdyby zostały uratowane i zbadane mogłyby w znacznym stopniu pogłębić lub zmienić iwzbogacić naszą wiedzę o tamtych czasach, ludziach, ich dorobku. Jesteśmy, nie zdając sobie z tego sprawy, spadkobiercami, i w oczach przyszłych pokoleń nic nas nie usprawiedliwi jeśli pozwolimy na zagładę tego typu obiektów, może nie tak efektownych jak Krzemionki, Biskupin czy Wawel, ale równie cennych. Doskonale zdajemy sobie sprawę, że same zakazy nie rozwiążą problemu, jeśli nie spotkają się ze zrozumieniem i nie będą respektowane przez użytkowników tego terenu. W chwili bieżącej niezbędne jest znalezienie rozwiązania pozwalającego właścicielom tego obszaru wyjść na swoje bez potrzeby niszczenia rezerwatu. Sprawa ta dotyczy wszystkich, którzy mają coś wspólnego z tym terenem. Dlatego powstał ten tekst aby umożliwić mieszkańcom tego obszaru i okolic poznanie dziejów tej ziemi.

Jeżeli jednak miejscowa społeczność decyduje się na dewastację tego obszaru, bo to się jej w chwili bieżącej opłaca, to niech przynajmniej wie po czym chodzi, co tracą ci ludzie i ich dzieci.

styczeń 1991

Jerzy Lejawa
st. insp. woj. Wydziału Archeologicznego PSOZ - Kielce
(dawny WOAK - Kielce)

Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Newsletter
Aby móc otrzymywać e-maile z Archeologia jest fajna! - Klub PTTK Rydno musisz się zarejestrować.
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

04.10.2012 18:26
"Rzut oka" na XVIII Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Polska Piastów": http://rydno.pttk.
..lbum_id=37

20.08.2012 22:04
Dymarki 2012 - tak było: http://www.rydno..
..lbum_id=35

22.02.2012 11:13
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" - duuużo zdjęć: http://www.facebo...am
p;type=1

19.02.2012 22:20
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" -> http://www.youtub...ey
_jWptw#!
. Fajnie się bawią!

15.09.2011 10:25
Festiwal Krzemienia w Sandomierzu - "nasza" (i nie tylko) "epoka kamienia" na dziedzińcu zamkowym: http://www.rydno..
..lbum_id=31

Aktualnie online
· Gości online: 2

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 1,636
· Najnowszy użytkownik: Benjamin58
Jesteśmy na:

Wygenerowano w sekund: 0.02 6,275,064 Unikalnych wizyt