02 Czerwiec 2020 07:07:11
Nawigacja
· Strona główna
· Artykuły
· Galeria zdjęć
· Forum
· Linki
· Newsy
· Kontakt
Ostatnie artykuły
· Rydno - prof. Romual...
· O Rydnie, Kamiennej ...
· RYDNO Stefana Krukow...
· KRWICA, czyli wizyta...
· Obiekty mieszkalne k...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Radom - grodzisko Pi...
· Kowala - grodzisko
· Pełczyska - grodzisko
· Czarnocin - kopiec
· Bronocice - pomnik "...
Najciekawsze tematy
· Strzelno - "diabe... [2]
· Jaskinia Nietoper... [2]
· Radom - grodzisko... [0]
· Kowala - grodzisko [0]
· Pełczyska - grodz... [0]
Nasi przyjaciele, partnerzy...

Rezerwat Rydno, piknik archeologiczny

Muzeum i Rezerwat Krzemionki

ARCHEOLABRYS
ARCHEOLABRYS

księgarnia archeologiczna SEFER

Oddział Międzyszkolny PTTK w Starachowicach

PTTK Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze

Muzeum Przyrody i Techniki - Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach

Najlepsze Blogi

Odkrycie szczątków, badania, kontrowersje i drugi pogrzeb Mikołaja Kopernika
Archeo-News z kraju

Grobu Mikołaja Kopernika poszukiwano na terenie archikatedry we Fromborku już kilkakrotnie. Pierwsze prace poszukiwawcze podjęło Warszawskie Towarzystwo Naukowe w 1802 r., kolejne przeprowadzono w roku 1909 i 1939 r. Prawdopodobnie również Niemcy prowadzili swoje poszukiwania w czasie II Wojny Światowej. Wszystkie te próby zakończyły się niepowodzeniem.

W roku 2004, na podstawie wyników badań dr Jerzego Sikorskiego, historyka, który wskazał prawdopodobne miejsce pochówku Mikołaja Kopernika we fromborskiej katedrze, próbę odnalezienia grobu podjął zespół prof. Jerzego Gąssowskiego oraz pracowników Instytutu Antropologii i Archeologii Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku. Dr Jerzy Sikorski ustalił, że do XVIII wieku obowiązywał zwyczaj oddawania kanonikom warmińskim pod dożywotnią opiekę poszczególnych ołtarzy w katedrze, pod tymi ołtarzami po śmierci ich grzebano. Jako kanonik fromborskiej katedry Kopernik pomiędzy 1501 a 1543 rokiem opiekował się czwartym ołtarzem w prawej nawie katedry, naprzeciw wejścia bocznego. Był to ołtarz noszący imię św. Wacława (obecnie świętego Krzyża). Tam w 2004 roku zespół pod kierunkiem prof. Gąssowskiego rozpoczął wykopaliska.

Poszukiwania w miejscu, które dr Sikorski zidentyfikował jako najbardziej prawdopodobne miejsce pochówku astronoma, zaowocowały odnalezieniem w 2005 roku szczątków trumien i kilkunastu szkieletów. Pośród nich znajdowała się czaszka (bez żuchwy) i niekompletny szkielet, których wiek antropolog prof. Karol Piasecki z Uniwersytetu Szczecińskiego ocenił na około 70 lat (tyle w chwili śmierci miał Kopernik), ponadto uznał, że mogą to być szczątki astronoma.

Znaleziona czaszka została przesłana do Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Głównej Policji, gdzie podinsp. mgr Dariusz Zajdel, ekspert z zakresu antroposkopii kryminalistycznej, opracował rekonstrukcję graficzną twarzy osobnika, do którego należała czaszka. W ocenie badaczy zrekonstruowana twarz bardzo przypomina wizerunki Kopernika na zachowanych portretach. W Laboratorium przeprowadzono również trójwymiarowe skanowanie czaszki (przez antropologa mgr Sebastiana Tyszczuka i Pracownię Pomiaru Przestrzennego 3Database.pl) w celu wykonania kopii czaszki, co umożliwi między innymi rekonstrukcję twarzy metodą plastyczną i pozwoli zweryfikować poprawność wcześniej wykonanej rekonstrukcji graficznej.

Kolejnym krokiem w celu potwierdzenia autentyczności szczątków miało być porównanie DNA ze znalezionej czaszki z DNA wuja Kopernika Łukasza Watzenrode (biskupa warmińskiego pochowanego również we fromborskiej katedrze) lub innych krewnych czy potomków astronoma. Nie zostały one jednak wykonane z powodu braku funduszy - konieczna byłaby ekshumacja kolejnych około stu trumien z krypt pod prezbiterium katedry lub sfinansowanie badań archiw w Niemczech (wywiezionych tam podczas wojny), dla znalezienia żyjących krewnych Kopernika.

Szczęśliwy okazał się pomysł zaprezentowania odkrycia i wyników badań dotyczących identyfikacji szczątków Mikołaja Kopernika podczas obchodów dni polskich w Szwecji, w Uppsali, w październiku 2006 roku. Miejsce prezentacji nie było przypadkowe, ponieważ w zbiorach biblioteki uniwersyteckiej Carolina Redivia przechowywany jest księgozbiór Kopernika, który Szwedzi wywieźli w 1626 roku jako łup wojenny. Dzięki pomocy prof. Görama Henrikssona, astronoma z Uniwersytetu w Uppsali, pomiędzy kartami należącej do Kopernika księgi z 1518 roku "Calendarium Romanum Magnum" autorstwa Johannesa Stoefflera, znalezionych zostało dziewięć włosów. Badania pod kierunkiem prof. Marie Allen z Uniwersytetu w Uppsali pozwoliły na uzyskanie mtDNA (niepełne DNA zawarte w mitochondrium) z czterech z nich, w przypadku dwóch mtDNA z włosów było identyczne z mtDNA zęba z czaszki znalezionej w katedrze we Fromborku.

Brano pod uwagę również zbadanie pod względem genetycznym plamki krwi z jednego z listów, ale badania mogły zniszczyć zabytek, więc zrezygnowano z nich.

Według badaczy przeprowadzone badania mtDNA potwierdzają wcześniejsze ustalenia oparte na przesłankach (szczątki odkryto w części katedry fromborskiej, w której miał spocząć Kopernik; wiek znalezionej czaszki został ustalony na około 70 lat - w tym wieku umarł astronom; zrekonstruowany wygląd twarzy jest zbliżony do wizerunków z zachowanych portretów) i pozwalają ostatecznie stwierdzić autentyczność szczątków Mikołaja Kopernika.

Dużym osiągnięciem w realizacji projektu jest współpraca naukowców reprezentujących najróżniejsze dziedziny nauki - w poszukiwania i identyfikację szczątków zaangażowało się około 30 badaczy różnych dyscyplin.


Po ogłoszeniu odkrycia i identyfikacji szczątków znalezionych we fromborskiej katedrze, wielu naukowców (archeologów, antropologów fizycznych i badaczy innych dziedzin) odniosło się sceptycznie do interpretacji wyników badań, a kierujący badaniami prof. Jerzy Gąssowski i antropolog prof. Karol Piasecki zostali oskarżeni o błędy metodologiczne.

22-23 lutego w Krakowie odbyła się konferencja naukowa "Tajemnica grobu Mikołaja Kopernika. Dialog ekspertów" pod kierownictwem doc. dr hab. Michała Kokowskiego. Celem konferencji było przedyskutowanie kontrowersji związanych z odkryciem grobu Mikołaja Kopernika i identyfikacją jego szczątków. Do przedstawienia referatów zostali zaproszeni zarówno naukowcy uczestniczący w poszukiwaniach, jak i krytycy tego przedsięwzięcia, reprezentujący różne ośrodki badawcze i dyscypliny naukowe.

W "Archeologii Polski" ukazała się - podważająca ustalenia zespołu prof. Gąssowskiego - publikacja "Komentarz do identyfikacji cranium 13/05 z Fromborka jako kości Mikołaja Kopernika" autorstwa dr Arkadiusza Sołtysiaka z Zakładu Bioarcheologii Instytutu Archeologii UW i dr Tomasza Kozłowskiego z Zakładu Antropologii Instytutu Ekologii i Ochrony Środowiska UMK.

Zdaniem oponentów konieczne są dalsze badania i rozstrzygające dowody - każdą z przesłanek, na podstawie których zidentyfikowano szczątki da się podważyć:

  1. Za: szczątki odkryto w tej części katedry fromborskiej, w której (według teorii dr Jerzego Sikorskiego) miał spoczywać Kopernik (przy ołtarzu św. Krzyża).

    Przeciw: Kopernik nie musiał być pochowany przy tym ołtarzu - nie ma źródeł historycznych wspominających o chowaniu kanoników przy ołtarzach. Poza tym niekompletność i zły stan szkieletu mogą świadczyć o tym, że po pochówku kości zostały przemieszczone z innej części katedry.

  2. Za: znaleziona czaszka należała do mężczyzny zmarłego w wieku około 70 lat - w tym wieku zmarł astronom.

    Przeciw: w opinii krytyków niewłaściwie określono wiek - według ich ustaleń szczątki należą do osoby w wieku 20-40 lat, nie starszej niż 50 lat, a zatem nie mogą być przypisywanie Kopernikowi.

  3. Za: rekonstrukcja twarzy jest zbieżna z wizerunkami Kopernika na zachowanych portretach.

    Przeciw: zastosowanie tak zawodnej metody jak rekonstrukcja graficzna do identyfikacji jest całkowicie nieuzasadnione - nie można zrobić rekonstrukcji twarzy w oparciu o kości, nie da się w ten sposób określić wyglądu tkanek miękkich (np. kształtu uszu, grubości tkanki tłuszczowej, koloru oczu, wyglądu brwi, itp.).

  4. Za: zgodność mtDNA z włosów znalezionych w należącej do Kopernika księdze z mtDNA szczątków z grobu w katedrze fromborskiej.

    Przeciw: uzyskany wynik wcale nie jest jednoznaczny - nie ma pewności, czy włosy należą do tej samej osoby co kości z grobu, czy osobą tą jest Mikołaj Kopernik, czy inny pochowany w katedrze czytelnik książki, ponadto ten sam haplotyp mtDNA mogą mieć różne (choć najczęściej spokrewnione) osoby.


Szczątki po odkryciu ich we fromborskiej katedrze w 2005 r. i przebadaniu w laboratoriach przewieziono do Olsztyna, gdzie były przechowywane w budynku kurii biskupiej.

17 lutego 2010 roku kości, uważane za doczesne szczątki Mikołaja Kopernika, zostały komisyjnie zamknięte w cynkowej trumnie i zalutowane. W jej wnętrzu obok znalazła się także tuba z zapisanym po polsku i łacinie zwojem. Do wieka trumny przymocowano mosiężną tabliczkę z napisem: "Nicolaus Copernicus, natus die 19 Februarii 1473 anni, defunctus die 24 Maii 1543 anni". Zewnętrzna drewniana część sarkofagu nawiązuje do stylistyki gotyckiej, wykonana jest z palisandru, spoczywa na drewnianym podeście i kolumnach z czarnej, malowanej proszkowo na stare złoto stali. Na wieku znajduje się portret Kopernika i gotycki mosiężny krzyż.

18 lutego sarkofag został przewieziony do Torunia, gdzie na 19 lutego zaplanowano uroczyste obchody 537. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. Przejazd zaplanowano przez miasta związane z życiem Kopernika: Grudziądz, Chełmżę i Chełmno (pod eskortą policji, dla bezpieczeństwa nigdzie się nie zatrzymując).

19 lutego 2010 roku o godz. 8 sarkofag został umieszczony w Kaplicy Kopernikańskiej toruńskiej katedry świętych Janów. Urząd Marszałkowski, Urząd Miasta Torunia, harcerze, uczniowie szkół noszących imię Kopernika, wojsko, policja i straż pożarna wystawiły przy nim warty honorowe. O godz. 9 rozpoczęła się msza święta pod przewodnictwem metropolity warmińskiego arcybiskupa Wojciecha Ziemby, kazanie wygłosił ordynariusz toruński biskup Andrzej Suski - przypomniał w nim słowa Kopernika z jego dzieła "De revolutionibus orbium coelestium", którymi zwrócił się do papieża Pawła III: "Zadaniem uczonego jest dochodzić prawdy we wszystkich rzeczach, o ile Bóg na to zezwoli rozumowi ludzkiemu". Sarkofag był wystawiony w katedrze do godz. 20. Na Rynku Staromiejskim, na telebimie ustawionym pod pomnikiem Mikołaja Kopernika, od godz. 8 do 20 można było oglądać transmisję na żywo z katedry. Wydarzeniu towarzyszyło ogromne zainteresowanie torunian i turystów.

Na marginesie: również 19 lutego 2010 r. imieniem Mikołaja Kopernika został nazwany pierwiastek odkryty przez międzynarodowy zespół naukowców (z Niemiec, Finlandii, Rosji i Słowacji) pod kierownictwem prof. Sigurda Hofmanna z laboratorium GSI w Darmstadt w Niemczech. Nazwa pierwiastka została oficjalnie zatwierdzona przez IUPAC (Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej) 19 lutego 2010 roku. Po polonie odkrytym przez Marię Skłodowską-Curie będzie to drugi pierwiastek o kojarzącej się z Polską nazwie. Copernicium figuruje w tablicy Mendelejewa jako 112. z kolei, jest ok. 277 razy cięższy od wodoru, nie istnieje w naturze - pierwszy atom został wyprodukowany w warunkach laboratoryjnych w 1996 roku, drugi sześć lat później, do tej pory na świecie wytworzono ok. 75 atomów kopernika.

W ramach obchodów 537. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika w Toruniu zorganizowane były ponadto: wystawa oryginalnych rękopisów astronoma, przechowywanych w zbiorach archiwum Archidiecezji Warmińskiej, koncert muzyki dawnej, projekcja filmu dokumentalnego "Tajemnica kodu Kopernika", będącego zapisem poszukiwań grobu uczonego i zabiegów o identyfikację jego szczątków oraz otwarta dla publiczności konferencja naukowa poświęcona Mikołajowi Kopernikowi.

20 lutego 2010 r. sarkofag wrócił do Olsztyna, gdzie do 16 marca wystawiony był w Bazylice Konkatedralnej św. Jakuba, a następnie na Zamku Kapituły Warmińskiej (którym Kopernik administrował i którego bronił przed Krzyżakami).

20 maja 2010 roku międzynarodowa konferencja naukowa podsumowująca trwające od 2004 roku badania, mające na celu odnalezienie i identyfikację szczątków astronoma, odbywająca się na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, rozpoczęła trzydniowe uroczystości powtórnego pochówku Mikołaja Kopernika. Wieczorem sarkofag został ponownie przeniesiony do olsztyńskiej katedry, gdzie odprawiona została msza żałobna.

21 maja kondukt z sarkofagiem został przewieziony do Fromborka, przez miasta na Warmii związane z Kopernikiem: Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński, Ornet, Pieniężno i Braniewo.

22 maja w Bazylice Archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku odbyła się powtórna ceremonia pogrzebowa domniemanych szczątków Mikołaja Kopernika. Miejsce pochówku wskazuje nagrobek, a część sarkofagu ze szczątkami jest widoczna pod szklaną płytą w posadzce.


Na podstawie: PAP - Nauka w Polsce: Prof. Gąssowski: odnalezienie grobu Kopernika wydawało się niewykonalne, "Archeologia Polski": Czy we Fromborku odkryto szczątki Mikołaja Kopernika?, Gazeta Wyborcza: Kopernik znów przy chrzcielnicy, Mikołaj Kopernik chwilowo wraca do Torunia, Wielki astronom po latach wraca do Torunia, Toruń wypuścił denary z Kopernikiem, Przewóz kopernikański, Operacja Kopernik: szczątki pod ścisłym nadzorem, Kopernik znowu w domu, Szczątki Kopernika wystawione w katedrze, Tak region żegna Mikołaja Kopernika, Nowy pierwiastek nazwano Copernicum, Czy Kopernik to Kopernik?, Za wąskie drzwi dla szczątków Mikołaja Kopernika, Kopernik znów pochowany, Kopernik na tablicy tuż pod rtęcią, Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji w Warszawie: Czy tak wyglądał Mikołaj Kopernik?, Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych: Konferencja naukowa "Tajemnica grobu Mikołaja Kopernika. Dialog ekspertów", Archeologia Polski: "Komentarz do identyfikacji cranium 13/05 z Fromborka jako kości Mikołaja Kopernika" (.pdf) oraz Polityka i Wikipedia,

Komentarze
Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Newsletter
Aby móc otrzymywać e-maile z Archeologia jest fajna! - Klub PTTK Rydno musisz się zarejestrować.
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

04.10.2012 18:26
"Rzut oka" na XVIII Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Polska Piastów": http://rydno.pttk.
..lbum_id=37

20.08.2012 22:04
Dymarki 2012 - tak było: http://www.rydno..
..lbum_id=35

22.02.2012 11:13
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" - duuużo zdjęć: http://www.facebo...am
p;type=1

19.02.2012 22:20
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" -> http://www.youtub...ey
_jWptw#!
. Fajnie się bawią!

15.09.2011 10:25
Festiwal Krzemienia w Sandomierzu - "nasza" (i nie tylko) "epoka kamienia" na dziedzińcu zamkowym: http://www.rydno..
..lbum_id=31

Aktualnie online
· Gości online: 2

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 1,636
· Najnowszy użytkownik: Benjamin58
Jesteśmy na:

Wygenerowano w sekund: 0.02 6,154,564 Unikalnych wizyt