Amfory z Novae, Risan i Tanais i ich zawartość
Dodane przez emes dnia 22 lipiec 2010 23:21:29

Nowe ustalenia archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego dotyczące amfor, ich pochodzenia, datowania i zawartości na podstawie badań w Novae, Risan i Tanais. >>>


Treść rozszerzona

W czasie badania misji wykopaliskowych Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, prowadzonych w Novae (Bułgaria), Risan (Czarnogóra) oraz Tanais (Rosja), znaleziono amfory o potwierdzonej unikalnej zawartości. Ponadto udało się ustalić pochodzenie jednego z najczęściej występujących typu amfory na obszarze Dolnego Dunaju i basenu Morza Czarnego oraz uściślić datowanie całej grupy amfor grecko-italskich.

Amfory to popularne, starożytne, wysokie, smukłe naczynia gliniane z dwoma uchwytami po bokach, służące do transportu i przechowywania m.in. oliwy, wina.

Na górnym fragmencie jajowatej amfory z wydatną szyją, datowanej na II w. n.e., znalezionej w pomieszczeniu, które rozpoznano jako magazyn amfor szpitala wojskowego Novae (valetudinarium), na powierzchni zachował się malowany czerwoną farbą napis grecki oznaczający ostrygi w solance (jeden z typów rzymskich sosów rybnych tzw. garum). Amfora reprezentowała jeden z typów najczęściej występujących na obszarze Dolnego Dunaju i basenu Morza Czarnego - o nieznanym dotychczas pochodzeniu. Dzięki zachowanym napisom i odciskom stempla na opisywanym typie amfor w Novae udało się ustalić miejsce produkcji zarówno zawartości jak i samej amfory - była to wyspa Chios na Morzu Egejskim.

W Risan w Czarnogórze Polacy odkryli dziesiątki amfor tzw. grecko-italskich z III i II w p.n.e. oraz setki inskrybowanych i zdobionych korków. Jedna z amfor wypełniona była mąką pszenną, na ścianach innych zachowały się resztki czerwonego słodkiego i wytrawnego wina. Dodatkowo dzięki zebraniu danych z napisów umieszczonych na korkach, ze stempli umieszczonych na amforach oraz z monet udało się sprecyzować datowanie - dotychczas niemożliwe - całej grupy amfor.

Amfory znalezione w latach 70. ubiegłego wieku w Tanais u północno-wschodnich wybrzeży Morza Azowskiego nad Donem przez rosyjskich badaczy z moskiewskiego Instytutu Archeologii Akademii Nauk (stanowisko to badane jest również przez Polaków - obecnie pracami kieruje dr Tomasz Scholl) opisane na powierzchni napisami greckimi, m.in. NAFA, dowodzą, że zawierały one ropę (prawdopodobnie z Półwyspu Kerczeńskiego, gdzie w antyku znajdowały się naturalne źródła tego surowca).

Na podstawie: PAP - Nauka w Polsce.