"Płock wczesnośredniowieczny" - kolejny tom w serii "Origines Polonorum"
Dodane przez emes dnia 03 listopad 2011 11:29:45
"Płock wczesnośredniowieczny", czwarty tom w serii "Origines Polonorum", redakcja naukowa: Andrzej Gołembnik, autorzy rozdziałów: Maciej Trzeciecki, Aneta Bukowska, Andrzej Gołembnik, Zbigniew Polak. Fot. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej"Płock wczesnośredniowieczny" to tytuł czwartego, najnowszego tomu wydanego w serii "Origines Polonorum", obejmującej prace poświęcone najstarszym dziejom Polski. We wstępie czytamy, że główną ideą przyświecającą naukowcom było uporządkowanie stanu wiedzy o początkach Płocka i skorygowanie często pojawiających się w literaturze błędnych tez. "Płock wczesnośredniowieczny" jest pracą zbiorową pod redakcją naukową Andrzeja Gołembnika, autorzy rozdziałów to Maciej Trzeciecki, Aneta Bukowska, Andrzej Gołembnik, Zbigniew Polak. Podjęli oni próbę podsumowania i krytycznej oceny dotychczasowych ustaleń dotyczących genezy i rozwoju osadnictwa wczesnośredniowiecznego i średniowiecznego Płocka. Publikacja obejmuje okres od momentu powstania grodowego zespołu osadniczego aż do wytyczenia miasta lokacyjnego. W tomie zamieszczono kilkaset rycin, z czego kilkadziesiąt barwnych. >>>
Treść rozszerzona

Ukazała się monografia wczesnośredniowiecznego Płocka

"Płock wczesnośredniowieczny", czwarty tom w serii "Origines Polonorum", redakcja naukowa: Andrzej Gołembnik, autorzy rozdziałów: Maciej Trzeciecki, Aneta Bukowska, Andrzej Gołembnik, Zbigniew Polak. Fot. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej "Płock wczesnośredniowieczny" to tytuł monumentalnego tomu, który ukazał się w serii Origines Polonorum nakładem Wydawnictwa TRIO we współpracy z Instytutem Archeologii i Etnologii PAN. Publikacja została sfinansowana w całości przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej.

To czwarty tom w serii Origines Polonorum. Pierwszy pt. "Wczesnośredniowieczny ośrodek miejski w Lublinie. Studium rozwoju przestrzennego" ukazał się w 2006 roku. Wieloletni cykl wydawniczy jest rezultatem zrealizowanego kilka lat temu projektu badawczego KBN "Ziemie polskie na przełomie tysiącleci". Jego celem było opracowanie i zweryfikowanie wyników prac wykopaliskowych rozpoczętych jeszcze w latach 40. i 50. ubiegłego wieku. Dzięki wsparciu Fundacji ten bogaty materiał źródłowy jest sukcesywnie udostępniany szerszemu gronu badaczy i pasjonatów wczesnych etapów historii państwa polskiego.

Opublikowana praca na temat Płocka jest publikacją zbiorową pod redakcją naukową Andrzeja Gołembnika. We wstępie czytamy, że główną ideą przyświecającą naukowcom było uporządkowanie stanu wiedzy o początkach Płocka i skorygowanie często pojawiających się w literaturze błędnych tez. Do projektu zaproszono nie tylko archeologów. Wśród autorów są również historycy sztuki, mediewista, jak również absolwent Politechniki Szczecińskiej. "Uzyskane wyniki pokazują dobitnie, jak ważna jest równorzędna współpraca przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych w studiach nad złożonymi zagadnieniami początków i rozwoju miasta" - pisze we wprowadzeniu redaktor tomu.

Publikacja obejmuje okres od momentu powstania grodowego zespołu osadniczego aż do okrzepnięcia struktury średniowiecznego Płocka. Oprócz ustaleń archeologicznych i wynikających z nich datowań, zaprezentowano także wyniki badań geomorfologicznych i topograficznych. Wśród postawionych przez autorów pytań badawczych do najważniejszych należą dociekania o przyczyny powstania miasta akurat w tej lokalizacji. Zdecydowanie odrzucono lobbowaną wcześniej wersję o usytuowaniu w miejscu przyszłego Płocka centrum kultu pogańskiego. Naukowcy prezentują w tomie tezę, która wskazuje na zasiedlenie obszaru ze względu na jego walory obronne i dominującą pozycję w krajobrazie. Szczególnie ważki jest rozdział traktujący o włączeniu obszaru Mazowsza do państwa Piastów. Mimo że nadal daleko jest do rozwiązania tego problemu, to artykuł pretenduje do usystematyzowania obecnego stanu wiedzy.

W dalszej części tomu przedstawiono nowe wyniki szczegółowych analiz przestrzennych Wzgórza Tumskiego. "Wynik jest zaskakujący, a niektóre z wniosków pozwalają widzieć formę wczesnopiastowskich grodów w nowym świetle, i to nie tylko w skali lokalnej" - uważa redaktor tomu. Autorzy kolejno rozprawiają się z dawnymi interpretacjami poszczególnych konstrukcji, począwszy od tzw. "palatium Bolesława Chrobrego" po relikty katedry romańskiej. Jednak z wniosków jasno wynika, że trudności w interpretacji spowodowane są słabym rozpoznaniem archeologicznym badanego obszaru.

Sporo miejsca poświęcono także kształtowaniu się osadnictwa przylegającego do grodu płockiego. W kolejnym rozdziale mediewista omówił i zweryfikował ustalenia płynące ze źródeł historycznych i archeologicznych.

W tomie zamieszczono kilkaset rycin, z czego kilkadziesiąt barwnych. Publikacja jest wydana w języku polskim, jednak jest również anglojęzyczny skrót każdego rozdziału. Podpisy pod ilustracje są dwujęzyczne.

Źródło: PAP - Nauka w Polsce

Dotychczas w serii "Origines Polonorum" ukazały się: "Lublin wczesnośredniowieczny" (autorstwa Andrzeja Rozwałki, Rafała Niedźwiadka i Marka Stasiaka), "Kołobrzeg. Wczesne miasto nad Bałtykiem" (praca zbiorowa) oraz "Przemyśl wczesnośredniowieczny" (pod redakcją Ewy Sosnowskiej).